---
title: "अयोध्याकाण्ड"
canonical: "https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand"
lang: "hi"
---

# अयोध्याकाण्ड

326 दोहे.

## विषय-सूची

- [मंगलाचरण](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/mangalacharan)
- [रामराज्याभिषेककी तैयारी, देवताओंकी व्याकुलता तथा सरस्वतीजीसे उनकी प्रार्थना](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-3)
- [सरस्वतीका मन्थराकी बुद्धि फेरना,कैकेयी-मन्थरा-संवाद](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-12)
- [कैकेयीका कोपभवनमें जाना](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-23)
- [दशरथ-कैकेयी-संवाद और दशरथ-शोक, सुमन्त्रका महलमें जाना और वहाँसे लौटकर श्रीरामजीको महलमें भेजना](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-25)
- [श्रीराम-कैकेयी-संवाद](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-39)
- [श्रीराम-दशरथ-संवाद, अवधवासियोंका विषाद, कैकेयीको समझाना](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-44)
- [श्रीराम-कौसल्या-संवाद](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-51)
- [श्रीसीता-राम-संवाद](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-60)
- [श्रीराम-कौसल्या-सीता-संवाद](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-66)
- [श्रीराम-लक्ष्मण-संवाद](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-68)
- [श्रीलक्ष्मण-सुमित्रा-संवाद](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-73)
- [श्रीरामजी, लक्ष्मणजी, सीताजीका महाराज दशरथके पास विदा माँगने जाना, दशरथजीका सीताजीको समझाना](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-75)
- [श्रीराम-सीता-लक्ष्मणका वनगमन और नगर-निवासियोंको सोये छोड़कर आगे बढ़ना](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-79)
- [श्रीरामका शृङ्गवेरपुर पहुँचना, निषादके द्वारा सेवा](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-86)
- [लक्ष्मण-निषाद-संवाद, श्रीराम-सीतासे सुमन्त्रका संवाद, सुमन्त्रका लौटना](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-90)
- [केवटका प्रेम और गङ्गा-पार जाना](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-99)
- [प्रयाग पहुँचना, भरद्वाज-संवाद, यमुनातीरनिवासियोंका प्रेम](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-105)
- [तापस-प्रकरण](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-109)
- [यमुनाको प्रणाम, वनवासियोंका प्रेम](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-110)
- [श्रीराम-वाल्मीकि-संवाद](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-125)
- [चित्रकूटमें निवास, कोल-भीलोंके द्वारा सेवा](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-132)
- [सुमन्त्रका अयोध्याको लौटना और सर्वत्र शोक देखना](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-142)
- [दशरथ-सुमन्त्र-संवाद, दशरथ-मरण](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-147)
- [मुनि वसिष्ठका भरतजीको बुलानेके लिये दूत भेजना](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-155)
- [श्रीभरत-शत्रुघ्नका आगमन और शोक](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-158)
- [भरत-कौसल्या-संवाद और दशरथजीकी अन्त्येष्टि-क्रिया](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-162)
- [वसिष्ठ-भरत-संवाद, श्रीरामजीको लानेके लिये चित्रकूट जानेकी तैयारी](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-169)
- [अयोध्यावासियोंसहित श्रीभरत-शत्रुघ्न आदिका वनगमन](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-184)
- [निषादकी शङ्का और सावधानी](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-189)
- [भरत-निषाद-मिलन और संवाद एवं भरतजीका तथा नगरवासियोंका प्रेम](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-193)
- [भरतजीका प्रयाग जाना और भरत-भरद्वाज-संवाद](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-203)
- [भरद्वाजद्वारा भरतका सत्कार](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-205)
- [इन्द्र-बृहस्पति-संवाद](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-217)
- [भरतजी चित्रकूटके मार्गमें](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-221)
- [श्रीसीताजीका स्वप्न, श्रीरामजीको कोल-किरातोंद्वारा भरतजीके आगमनकी सूचना, रामजीका शोक, लक्ष्मणजीका क्रोध](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-225)
- [श्रीरामजीका लक्ष्मणजीको समझाना एवं भरतजीकी महिमा कहना](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-231)
- [भरतजीका मन्दाकिनी-स्नान, चित्रकूटमें पहुँचना, भरतादि सबका परस्पर मिलाप, पिताका शोक और श्राद्ध](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-233)
- [वनवासियोंद्वारा भरतजीकी मण्डलीका सत्कार, कैकेयीका पश्चात्ताप](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-248)
- [श्रीवसिष्ठजीका भाषण](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-252)
- [श्रीराम-भरतादिका संवाद](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-258)
- [जनकजीका पहुँचना, कोल-किरातादिकी भेंट, सबका परस्पर मिलाप](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-273)
- [कौसल्या-सुनयना-संवाद, श्रीसीताजीका शील](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-279)
- [जनक-सुनयना-संवाद,भरतजीकी महिमा](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-287)
- [जनक-वसिष्ठादि-संवाद,इन्द्रकी चिन्ता,सरस्वतीका इन्द्रको समझाना](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-291)
- [श्रीराम-भरत-संवाद](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-294)
- [भरतजीका तीर्थ-जल-स्थापन तथा चित्रकूटभ्रमण](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-309)
- [श्रीराम-भरत-संवाद,पादुका-प्रदान,भरतजीकी विदाई](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-312)
- [भरतजीका अयोध्या लौटना, भरतजीद्वारा पादुकाकी स्थापना, नन्दिग्राममें निवास और श्रीभरतजीके चरित्र-श्रवणकी महिमा](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-314)

## दोहे

- [मंगलाचरण](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/mangalacharan)
- [दोहा 1](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-1)
- [दोहा 2](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-2)
- [दोहा 3](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-3)
- [दोहा 4](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-4)
- [दोहा 5](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-5)
- [दोहा 6](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-6)
- [दोहा 7](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-7)
- [दोहा 8](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-8)
- [दोहा 9](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-9)
- [दोहा 10](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-10)
- [दोहा 11](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-11)
- [दोहा 12](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-12)
- [दोहा 13](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-13)
- [दोहा 14](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-14)
- [दोहा 15](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-15)
- [दोहा 16](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-16)
- [दोहा 17](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-17)
- [दोहा 18](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-18)
- [दोहा 19](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-19)
- [दोहा 20](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-20)
- [दोहा 21](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-21)
- [दोहा 22](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-22)
- [दोहा 23](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-23)
- [दोहा 24](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-24)
- [दोहा 25](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-25)
- [दोहा 26](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-26)
- [दोहा 27](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-27)
- [दोहा 28](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-28)
- [दोहा 29](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-29)
- [दोहा 30](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-30)
- [दोहा 31](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-31)
- [दोहा 32](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-32)
- [दोहा 33](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-33)
- [दोहा 34](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-34)
- [दोहा 35](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-35)
- [दोहा 36](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-36)
- [दोहा 37](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-37)
- [दोहा 38](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-38)
- [दोहा 39](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-39)
- [दोहा 40](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-40)
- [दोहा 41](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-41)
- [दोहा 42](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-42)
- [दोहा 43](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-43)
- [दोहा 44](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-44)
- [दोहा 45](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-45)
- [दोहा 46](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-46)
- [दोहा 47](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-47)
- [दोहा 48](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-48)
- [दोहा 49](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-49)
- [दोहा 50](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-50)
- [दोहा 51](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-51)
- [दोहा 52](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-52)
- [दोहा 53](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-53)
- [दोहा 54](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-54)
- [दोहा 55](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-55)
- [दोहा 56](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-56)
- [दोहा 57](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-57)
- [दोहा 58](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-58)
- [दोहा 59](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-59)
- [दोहा 60](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-60)
- [दोहा 61](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-61)
- [दोहा 62](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-62)
- [दोहा 63](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-63)
- [दोहा 64](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-64)
- [दोहा 65](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-65)
- [दोहा 66](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-66)
- [दोहा 67](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-67)
- [दोहा 68](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-68)
- [दोहा 69](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-69)
- [दोहा 70](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-70)
- [दोहा 71](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-71)
- [दोहा 72](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-72)
- [दोहा 73](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-73)
- [दोहा 74](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-74)
- [दोहा 75](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-75)
- [दोहा 76](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-76)
- [दोहा 77](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-77)
- [दोहा 78](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-78)
- [दोहा 79](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-79)
- [दोहा 80](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-80)
- [दोहा 81](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-81)
- [दोहा 82](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-82)
- [दोहा 83](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-83)
- [दोहा 84](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-84)
- [दोहा 85](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-85)
- [दोहा 86](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-86)
- [दोहा 87](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-87)
- [दोहा 88](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-88)
- [दोहा 89](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-89)
- [दोहा 90](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-90)
- [दोहा 91](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-91)
- [दोहा 92](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-92)
- [दोहा 93](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-93)
- [दोहा 94](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-94)
- [दोहा 95](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-95)
- [दोहा 96](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-96)
- [दोहा 97](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-97)
- [दोहा 98](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-98)
- [दोहा 99](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-99)
- [दोहा 100](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-100)
- [दोहा 101](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-101)
- [दोहा 102](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-102)
- [दोहा 103](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-103)
- [दोहा 104](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-104)
- [दोहा 105](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-105)
- [दोहा 106](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-106)
- [दोहा 107](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-107)
- [दोहा 108](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-108)
- [दोहा 109](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-109)
- [दोहा 110](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-110)
- [दोहा 111](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-111)
- [दोहा 112](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-112)
- [दोहा 113](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-113)
- [दोहा 114](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-114)
- [दोहा 115](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-115)
- [दोहा 116](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-116)
- [दोहा 117](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-117)
- [दोहा 118](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-118)
- [दोहा 119](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-119)
- [दोहा 120](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-120)
- [दोहा 121](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-121)
- [दोहा 122](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-122)
- [दोहा 123](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-123)
- [दोहा 124](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-124)
- [दोहा 125](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-125)
- [दोहा 126](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-126)
- [दोहा 127](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-127)
- [दोहा 128](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-128)
- [दोहा 129](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-129)
- [दोहा 130](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-130)
- [दोहा 131](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-131)
- [दोहा 132](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-132)
- [दोहा 133](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-133)
- [दोहा 134](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-134)
- [दोहा 135](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-135)
- [दोहा 136](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-136)
- [दोहा 137](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-137)
- [दोहा 138](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-138)
- [दोहा 139](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-139)
- [दोहा 140](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-140)
- [दोहा 141](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-141)
- [दोहा 142](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-142)
- [दोहा 143](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-143)
- [दोहा 144](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-144)
- [दोहा 145](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-145)
- [दोहा 146](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-146)
- [दोहा 147](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-147)
- [दोहा 148](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-148)
- [दोहा 149](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-149)
- [दोहा 150](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-150)
- [दोहा 151](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-151)
- [दोहा 152](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-152)
- [दोहा 153](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-153)
- [दोहा 154](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-154)
- [दोहा 155](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-155)
- [दोहा 156](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-156)
- [दोहा 157](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-157)
- [दोहा 158](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-158)
- [दोहा 159](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-159)
- [दोहा 160](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-160)
- [दोहा 161](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-161)
- [दोहा 162](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-162)
- [दोहा 163](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-163)
- [दोहा 164](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-164)
- [दोहा 165](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-165)
- [दोहा 166](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-166)
- [दोहा 167](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-167)
- [दोहा 168](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-168)
- [दोहा 169](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-169)
- [दोहा 170](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-170)
- [दोहा 171](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-171)
- [दोहा 172](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-172)
- [दोहा 173](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-173)
- [दोहा 174](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-174)
- [दोहा 175](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-175)
- [दोहा 176](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-176)
- [दोहा 177](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-177)
- [दोहा 178](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-178)
- [दोहा 179](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-179)
- [दोहा 180](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-180)
- [दोहा 181](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-181)
- [दोहा 182](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-182)
- [दोहा 183](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-183)
- [दोहा 184](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-184)
- [दोहा 185](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-185)
- [दोहा 186](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-186)
- [दोहा 187](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-187)
- [दोहा 188](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-188)
- [दोहा 189](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-189)
- [दोहा 190](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-190)
- [दोहा 191](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-191)
- [दोहा 192](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-192)
- [दोहा 193](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-193)
- [दोहा 194](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-194)
- [दोहा 195](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-195)
- [दोहा 196](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-196)
- [दोहा 197](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-197)
- [दोहा 198](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-198)
- [दोहा 199](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-199)
- [दोहा 200](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-200)
- [दोहा 201](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-201)
- [दोहा 202](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-202)
- [दोहा 203](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-203)
- [दोहा 204](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-204)
- [दोहा 205](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-205)
- [दोहा 206](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-206)
- [दोहा 207](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-207)
- [दोहा 208](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-208)
- [दोहा 209](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-209)
- [दोहा 210](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-210)
- [दोहा 211](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-211)
- [दोहा 212](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-212)
- [दोहा 213](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-213)
- [दोहा 214](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-214)
- [दोहा 215](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-215)
- [दोहा 216](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-216)
- [दोहा 217](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-217)
- [दोहा 218](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-218)
- [दोहा 219](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-219)
- [दोहा 220](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-220)
- [दोहा 221](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-221)
- [दोहा 222](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-222)
- [दोहा 223](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-223)
- [दोहा 224](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-224)
- [दोहा 225](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-225)
- [दोहा 226](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-226)
- [दोहा 227](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-227)
- [दोहा 228](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-228)
- [दोहा 229](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-229)
- [दोहा 230](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-230)
- [दोहा 231](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-231)
- [दोहा 232](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-232)
- [दोहा 233](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-233)
- [दोहा 234](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-234)
- [दोहा 235](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-235)
- [दोहा 236](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-236)
- [दोहा 237](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-237)
- [दोहा 238](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-238)
- [दोहा 239](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-239)
- [दोहा 240](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-240)
- [दोहा 241](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-241)
- [दोहा 242](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-242)
- [दोहा 243](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-243)
- [दोहा 244](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-244)
- [दोहा 245](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-245)
- [दोहा 246](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-246)
- [दोहा 247](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-247)
- [दोहा 248](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-248)
- [दोहा 249](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-249)
- [दोहा 250](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-250)
- [दोहा 251](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-251)
- [दोहा 252](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-252)
- [दोहा 253](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-253)
- [दोहा 254](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-254)
- [दोहा 255](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-255)
- [दोहा 256](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-256)
- [दोहा 257](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-257)
- [दोहा 258](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-258)
- [दोहा 259](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-259)
- [दोहा 260](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-260)
- [दोहा 261](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-261)
- [दोहा 262](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-262)
- [दोहा 263](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-263)
- [दोहा 264](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-264)
- [दोहा 265](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-265)
- [दोहा 266](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-266)
- [दोहा 267](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-267)
- [दोहा 268](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-268)
- [दोहा 269](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-269)
- [दोहा 270](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-270)
- [दोहा 271](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-271)
- [दोहा 272](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-272)
- [दोहा 273](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-273)
- [दोहा 274](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-274)
- [दोहा 275](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-275)
- [दोहा 276](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-276)
- [दोहा 277](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-277)
- [दोहा 278](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-278)
- [दोहा 279](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-279)
- [दोहा 280](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-280)
- [दोहा 281](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-281)
- [दोहा 282](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-282)
- [दोहा 283](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-283)
- [दोहा 284](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-284)
- [दोहा 285](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-285)
- [दोहा 286](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-286)
- [दोहा 287](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-287)
- [दोहा 288](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-288)
- [दोहा 289](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-289)
- [दोहा 290](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-290)
- [दोहा 291](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-291)
- [दोहा 292](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-292)
- [दोहा 293](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-293)
- [दोहा 294](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-294)
- [दोहा 295](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-295)
- [दोहा 296](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-296)
- [दोहा 297](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-297)
- [दोहा 298](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-298)
- [दोहा 299](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-299)
- [दोहा 300](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-300)
- [दोहा 301](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-301)
- [दोहा 302](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-302)
- [दोहा 303](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-303)
- [दोहा 304](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-304)
- [दोहा 305](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-305)
- [दोहा 306](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-306)
- [दोहा 307](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-307)
- [दोहा 308](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-308)
- [दोहा 309](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-309)
- [दोहा 310](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-310)
- [दोहा 311](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-311)
- [दोहा 312](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-312)
- [दोहा 313](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-313)
- [दोहा 314](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-314)
- [दोहा 315](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-315)
- [दोहा 316](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-316)
- [दोहा 317](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-317)
- [दोहा 318](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-318)
- [दोहा 319](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-319)
- [दोहा 320](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-320)
- [दोहा 321](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-321)
- [दोहा 322](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-322)
- [दोहा 323](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-323)
- [दोहा 324](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-324)
- [दोहा 325](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-325)
- [दोहा 326](https://ramayana.com/hi/ramcharitmanas/ayodhya-kand/doha-326)

---

स्रोत: गीताप्रेस, गोरखपुर। पुस्तक खरीदें: https://gitapress.org/product/sri-ramcharitmanas-special-edition

Ramayana.com, वेदव्यास फ़ाउंडेशन। निःशुल्क, विज्ञापन रहित।
